ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫН ОНОЛЫН СЭТГЭЛГЭЭНИЙ ХӨГЖИЛ, ХУВЬСАЛ

Abstract

XVIII зууны сүүлч XIX эхэн үед Европ болон АНУ-д байгууллага, түүний зохион байгуулалтын асуудлыг анхааран судлах болсон нь тухайн цаг үеийн онцлог, нийгмийн байгуулал, орчны өөрчлөлттэй шууд холбоотой байсан. Учир нь аж үйлдвэрлэлийн салбарт гарсан томоохон өөрчлөлтүүд, байгууллагын бүтээмжийг дээшлүүлэх хэрэгцээ шаардлага, гар хөдөлмөрийг хөнгөвчлөх арга зам зэрэг нь менежмент судлалын эрдэмтэдийн судалгааны гол сэдэв болж байсан. Орчин үед бизнесийн байгууллагын зохион байгуулалтын асуудлын практик хэрэглээний хурдацтай хөгжилтэй уялдан шинэ загвар, хувилбарууд гарсаар байна. Тиймээс онолын сэтгэлгээний хөгжил, өөрчлөлтийг системтэйгээр судлах нь шинээр үүсч буй нөхцөлд тохируулан зохион байгуулалтын загваруудыг хэрэглэх боломж, арга замыг тодорхойлох, түүнчлэн онолын сэтгэлгээний өөрчлөлт хаашаа чиглэж, байгууллагын зохион байгуулалтад ямар асуудлыг түлхүү авч үзэх болсон зэрэг нь түүнийг үргэлжлүүлэн судлах хэрэгцээ шаардлагыг илэрхийлж байна. 
Зохион байгуулалтын онолын хөгжлийн цаг тооллыг оросын эрдэмтэд МЭӨ 500 оноос эдүгээ цаг хүртэлх хугацааг хамруулсан бол АНУ-ын эрдэмтэд 1900-1990 оны хооронд хийгдсэн судалгаа шинжилгээний ажлуудыг үндэслэн эхэн үе, завсрын үе, шинэ үе, нэн шинэ үе хэмээн 4 үе шатанд хувааж үзсэн. Судлаач нь энэхүү өгүүллээрээ зохион байгуулалтын онолын эртний сэтгэгчдээс өнөөг хүртэлх онолын хөгжил, хувьслыг системчилж, үе шат бүрийн онцлогийг харьцуулан, сонгодог онол, шинэ сонгодог онол, орчин үеийн онол гэсэн ангиллын хүрээнд түүхчлэн судлах, мөн, харьцуулан судлах аргазүйд тулгуурлан судаллаа. 
The topic of organizations and its management of Europe and United States became the main focus during late XVIII – early XIX century, due to its characteristics of the community, social structure and environment changes of the time. Because of the major changes in the industrial sector, the needs to improve the productivity of the organization, and the way to ease the mechanical work have become the main study subjects of management for scientists. Nowadays, new designs and new alternatives are being established matching up with the rapid development of the organization's practical issues. Therefore the development and changes of the theoretical thinking study must be continued adapting to the new emerging condition by identifying the ways and means of applying the organizational models, and predicting the direction of the theoretical thinking changes, and addressing the main issues of organizational structures.