ХАРИУЦЛАГАТАЙ ХЭРЭГЛЭЭ БА АМЬТАН, УРГАМЛЫН ГАРАЛТАЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭХ ИРГЭДИЙН ЗАН ТӨЛӨВ
Keywords:
KAP загвар, зан төлөв, мэдлэг, хандлага, иргэдийн оролцооAbstract
Монгол улсад сүүлийн жилүүдэд экологийн тэнцвэрт байдал алдагдаж,
биологийн төрөл зүйлийн хомсдол нь нийгэм, эдийн засгийн олон хүчин зүйлээс шалтгаалж
гүнзгийрсээр байна. Тухайлбал, ховор болон нэн ховор амьтан, ургамлын гаралтай
бүтээгдэхүүний хэрэглээ нь биологийн төрөл зүйлийн хомсдолд шууд болон шууд бусаар
нөлөөлөх болсон нь анхаарал татах асуудал юм. Энэ нь ихэнх иргэдийн байгаль орчны
талаарх ойлголт, экологийн үнэ цэнийн талаарх мэдлэг хязгаарлагдмал, хариуцлагатай
хэрэглээний талаарх ухамсар сул байгаатай холбоотой. Иймд энэхүү өгүүлэлд KAP загварт
тулгуурлан Монгол улсын иргэдийн амьтан, ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүний
хэрэглээтэй холбоотой зан төлөвийг судалж, хариуцлагатай хэрэглээг төлөвшүүлэхэд
чиглэсэн бодлогын суурь мэдээллийг боловсруулах зорилго тавьсан болно.
References
1. Millennium Ecosystem Assessment. Ecosystems and human well-being: Synthesis. Josй Sarukhбn and Anne Whyte (co-chairs) and MA Board of Review Editors // A Report of the Millennium Ecosystem
Assessment «Island Press», 2005, PP. 1-6, DOI/ https://www.millenniumassessment.org/d
ocuments/document.356.aspx.pdf
2. UNEP (United Nations Environment Programme). Global Biodiversity Outlook 5. // Secretariat of the Convention on Biological Diversity, 2020, PP. 12-23, ISBN9789292256883, https://www.cbd.int/gbo5
3. WWF Mongolia. Illegal Wildlife Trade in Mongolia: Assessment and Policy Recommendations, 2021,
https://www.wwf.mn, https://www.worldwildlife.org/publications
4. Ajzen, I. The theory of planned behavior, Organizational Behavior and Human Decision
Processes, 50(2), 1991, PP. 179–211, https://doi.org/10.1016/07495978(91)90020-T
5. Hungerford, H. R., & Volk, T. L. Changing learner behavior through environmental education. «The Journal of Environmental Education», 1990, 21(3), PP. 8–21, https://doi.org/10.1080/00958964.1990.1
0753743
6. Launiala, A. How much can a KAP survey tell us about people’s knowledge, attitudes and practices? «Anthropology Matters Journal 11(1)», 2009, PP. 1–13
7. WHO (World Health Organization). Advocacy, communication and social mobilization for TB control: A guide to developing knowledge, attitude and practice surveys, 2008
8. McBeth, W., & Volk, T. L. The National Environmental Literacy Project: A baseline study of middle grade students in the United States. «The Journal of Environmental Education 41(1)», 2010, PP. 55–67,
https://doi.org/10.1080/00958960903210031
9. Schultz, P. W. New Tools for Environmental Protection, Chapter 4: Knowledge, Information, and Household Recycling: Examining the knowledge-deficit model of behavior change, In T. Dietz & P. C.
Stern (Eds.), // New tools for environmental protection: Education, information, and voluntary measures, «Washington, DC: National Academies Press», 2002, PP. 67–82, https://nap.nationalacademies.org/
10. McBride, B. B., Brewer, C. A., Berkowitz, A. R., & Borrie, W.T. Environmental literacy, ecological literacy, ecoliteracy: What do we mean and how did we get here? «Ecosphere 4(5)», 2013, PP. 1–20.
11. Монгол Улсын Амьтны тухай хууль. «Монгол Улсын Их Хурлын Хэвлэл», 2012 оны 5 дугаар сарын 17, https://legalinfo.mn/mn/detail/14902.
12. Ховор амьтны жагсаалт батлах тухай тогтоол (№7). «Монгол Улсын Засгийн газар, 2012 оны 7-р тогтоол», https://legalinfo.mn/mn/detail/90967
13. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora. «CITES Convention Text», 1973, https://cites.org/eng/disc/text.php
14. International Union for Conservation of Nature. «The IUCN Red List of Threatened Species», 2024, https://www.iucnredlist.org
