ЦАХИМ ЭРХИЙН АСУУДАЛ БА ТАШАА ХУДАЛ МЭДЭЭЛЛИЙН ДАЛД УРШИГ
Keywords:
Хүний эрх, цахим орчин, худал, ташаа, мэдээлэл, зөрчил, ашиг хүртэгч, хор уршигAbstract
XX зууны эхээр хүний эрхийн асуудал дэлхийн өнцөг буланд хурцаар
хөндөгдөж эхэлсэн билээ. Харин XXI зуун гарсаар интернетийн хурцаттай хөгжил буюу
AI хүн төрлөхтөнд “Шинэ орчин”-ыг бий болгож амьдралын хүрээ өргөжин тэлж,
амьдралын үнэт зүйлст өөрчлөлт орж байна. Үүнтэй холбоотой цахим орчин дох хүний эрх
энэ зууны тойрч үл болох асуудал болж байна. Ялангуяа цахим орчны хязгааргүй мэдээлэл,
бидний амьдралд хаалга тогшихгүй, хянах боломжгүйгээр нэвтрэн орж байгаа нь
анхаарахгүй байхын аргагүй билээ. Цахим орчны худал буюу ташаа мэдээлэл нь бидний
эрхийг хэрхэн зөрчиж байна вэ? энэ нь хэнд ашигтай, ямар зорилготой, ямар үр дагавартай
гэдэгт энэ итгэлийн агуулгыг чиглүүлсэн болно. Энэхүү агуулгын хүрээнд хүний эрхтэй
холбоотой философийн онолд тулгуурлан мэдээллийг авагч болон өгөгч талуудын эрх,
үүргийн хамаарал, худал ташаа мэдээллээс үүдэлтэй хүний эрхийн зөрчлийг олон улсын
эрх зүйд хэрхэн зохицуулж буй туршлага ба Монгол улсад хэрхэн зохицуулж буй, цаашид
хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар авч үзсэн. Уг судалгаандаа фактор анализ,
харьцуулалтын аргуудыг ашигласан болно.
References
1. Schopenhauer, Arthur (1945). On the Freedom of the Will. The Philosophy of American History: The Historical Field Theory. Translated by Morris Zucker. p.531.
2. Ho-Seoung Moon, Гёттингийн ИС Философийн салбар, “ Kann der Mensch wollen, was er will?”
‘Hoheluft’ философийн сонин. 2013.08.09. https://www.hoheluftmagazin.de/2013/08/kann-der
mensch-wollen-was-er-will/
3. Хүний Эрхийн Тунхаглалыг Түгээмэл 1948 он. https://www.un.org/en/about
us/universal-declaration-of-human rights
4. 1966 онд НҮБ-с баталсан “Иргэний болон улс төрийн эрхийн тухай пакт” chrome
extension://efaidnbmnnnibpcajpcg lclefindmkaj/https://treaties.un.o rg/doc/treaties/1976/03/19760
323%2006 17%20am/ch_iv_04.pdf
5. Дижитал зах зээл, үйлчилгэгэ зохицуулах хууль. 2021 он. Европын Холбооноос баталсан. https://www.europarl.europa.eu/ topics/de/article/20211209STO1 9124/das-gesetz-uber-digitale
markte-und-das-gesetz-uber-digitale dienste
6. ХБНГУ “Нийгмийн сүлжээн дэх хуулийн хэрэгжилтийг сайжруулах чиглэлээр ажиллах
тухай” хууль. 2017 он. chrome extension://efaidnbmnnnibpcajpcg lclefindmkaj/https://www.article
19.org/wp content/uploads/2017/09/17090 1-Legal-Analysis-German-NetzDG Act.pdf
7. “Иргэний хууль”. 2002 он. https://legalinfo.mn/mn/detail?l awId=299
8.“Зар хууль”. сурталчилгааны 2002 тухай он. https://legalinfo.mn/mn/detail?l awId=259
9. “Эрүүгийн хууль”. 2015 онд шинэчлэн найруулсан https://legalinfo.mn/mn/detail?l awId=11634
10. “Зөрчлийн тухай хууль”. 2017 он. https://legalinfo.mn/mn/detail?l awId=12695
11. “Хүний хувийн мэдээлэл хамгалаах тухай хууль” 2021 он.
https://legalinfo.mn/mn/detail?l awId=16390288615991
12. “Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль” 2021 он. https://legalinfo.mn/mn/detail?l
awId=16390365491061
