УЛС ОРНУУДАД ХИЙГДСЭН КОВИД-19 ХАЛДВАРЫН ҮЕИЙН ШҮДНИЙ МЭРГЭЖИЛТНҮҮДИЙН СЭТГЭЦИЙН ЭРҮҮЛ МЭНД, АЖЛААС ХАЛШРАХ ХАМ ШИНЖИЙН СУДАЛГААНУУДЫН ТОЙМ
Keywords:
коронавирусын халдвар, шүдний үйлчилгээ, стресс, түгшүүр, ажлын байрны стресс, аэрозол, халдвар хамгаалалAbstract
Коронавируст халдварын (КОВИД-19) цар тахал анх бүртгэгдсэнээс
хойших хугацаанд эрүүл мэндийн салбарт болон шүдний салбарт урд өмнө тохиолдож
байгаагүй ихээхэн хүндрэл, асуудлууд бий болоод байна. Коронавирусын халдвар тархах зам нь
агаар дуслын зам, бие махбодийн шууд хавьтал буюу ойр харьцах замаар халдвар тархдаг.
Вирусын халдвар дамжих механизмыг харгалзан үзвэл шүдний эмнэлэгт хийгдэж буй
эмчилгээний үр дүнд үүссэн аэрозол буюу агаарт цацагдсан дусал нь халдварт өртөх, халдварыг
тараах өндөр эрсдэлтэй байдаг учраас энэхүү халдварын голомт дээр ажиллаж буй шүдний
эмнэлэгийн мэргэжилтнүүдийн хувьд биеийн эрүүл мэндийн хувьд болон сэтгэл зүйн олон
асуудлууд тулгараад байна. Тухайлбал, ажлын онцлогоос үүсч буй эрсдэлтэй байдал, өвчин
авчих вий гэсэн айдас болгоомжлол, тухайн үйлчлүүлэгч бүрийг халдваргүй, эрүүл эсэхэд
эргэлзэх айдас, гэрийхэндээ халдвар тараах вий гэсэн айдас, хамгаалалтын хувцастай олон
цагаар ажиллах гэх мэт таагүй нөхцөл байдал удаан хугацааны турш үргэлжилсний улмаас
хуримтлагдсан стресс бий болж, улмаар ажлаас халшрах хам шинж үүсэхэд нөлөөлж байгаа
юм.
Энэхүү судалгаанд олон улсад хийгдсэн судалгааны өгүүлэгүүдэд ажлаас халшрах хам шинжийг
судлахад хэрэглэсэн арга, аргачлал, үр дүн, ажлаас халшрах хам шинжийг бууруулах чиглэлээр
авч хэрэгжүүлж буй, хэрэгжүүлбэл зохих санал зөвлөмжүүдийг тоймлон хүргэж байна.
References
[1] WHO. (2020, March 11). WHO Director-General's opening remarks at the media briefing
on COVID-19 - 11 March 2020. Retrieved from ||World Health Organization:
https://www.who.int/director-general/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at
the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020
[2] Kang L, L. Y. (2020). The mental health of medical workers in Wuhan, China dealing
with the 2019 novel coronavirus. https://doi.org/10.1016/ S2215-0366(20)30047-X.
[3] Lai J, M. S. (2020, March 11). Factors Associated With Mental Health Outcomes Among
Health Care Workers Exposed to Coronavirus Disease 2019. Retrieved from JAMA Netw Open.:
2020;3(3):e203976. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.3976
[4] Emanuele Preti, V. D. (2020). The Psychological Impact of Epidemic and Pandemic
Outbreakson Healthcare Workers: Rapid Review of the Evidence. Springer, 2-22.
[5] Ahola K, H. J. (2014). Relationship between burnout and depressive symptoms: a study
using the person-centred approach. burnout research. Science Direct, 29-37. Retrieved from doi:
10.1016/j.burn.2014.03.003.
[6] Eaton, L. (2019). Health workforce burn-out. Bull World Health Organ , 585-586.
[7] Embriaco, N. P.-B.–4. ( 2007, October 13). Pubmed.gov. Retrieved from
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17762223/: https://doi.org/10.1097/MCC.0b013e3282efd28a
[8] Cohrane Oral Health. (2020, May 6). Retrieved from Cohrane Oral Health:
https://oralhealth.cochrane.org/news/recommendations-re-opening-dental-services-rapid-review
international-sources
[9] Cohrane Oral Health. (2020, May 6). Retrieved from Cohrane Oral Health:
https://oralhealth.cochrane.org/news/recommendations-re-opening-dental-services-rapid-review
international-sources
[10] Maslach. (1982). Burnout: The Cost of Caring. San Francisko: ISHK P.O Box 176 Los
Altos,CA 94023.
[11] Maslach C, L. (1997). The Truth about Burnout. San Francisko: Jossey-Boss.
[12] Meena Satish Ranka, S. R. (2021, January 30). Free PMC article. Retrieved from PNC:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33688480/
[13] Gerry MH, J. K. ( 2021 , April 29). Frontiers in Oral health. Retrieved from Frontiers
in Oral health: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/froh.2021.669752/full
[14] Merve Özarslan, S. C. (2021, April 29). Attitudes and predictive factors of psychological
distressand occupational burnout among dentists during COVID-19pandemic in Turkey. Retrieved
from https://doi.org/10.1007/SPRINGER_CROSSMARK_POLICY
[15] M. M. Uhlen, V. E.-M.-R. (2021). BMC Health Services Research . Retrieved from
https://doi.org/10.1186/s12913-021-06443-y
[16] Al-Rawi, N. H. (2021). Prevalence of Burnout among Dental Students during. The
Journal of Contemporary Dental Practice,, 538-544.
[17] Alicia Boluarte-Carbajal, Alba Navarro-Flores, David Villarreal-Zegarra Explanatory
Model of Perceived Stress in the General Population: A Cross-Sectional Study in Peru During the
COVID-19 Context Frontiers in Psychology 20218 1-10.
[18] Ugo Consolo, P. B. (2020). Epidemiological Aspects and Psychological Reactionsto
COVID-19 of Dental Practitioners in the NorthernItaly Districts of Modena and Reggio Emilia.
Enviriomental Research and Public Health, 2-17.
[19] Suli Zhao, Jing Cao, Rongcan Su , Lin Zhang, Beibei Liu Analysis of anxiety-related
factors amongst frontline dental staf during the COVID-19 pandemic in Yichang, China 2020 BMC
Oral Health, 2-7
[20] Jiang Tao, Y. L. (2021). Psychological Impact of the COVID-19 Pandemic onEmergency
Dental Care Providers on the Front Linesin China. International Dental Journal, 197-205
